جلوگیری از تخریب مراتع و منابع طبیعی مستلزم مشارکت همگان است


به گزارش خبرنگار ایرنا، طبیعت و پوشش گیاهی استان اردبیل یکی از مهمترین سرمایه ها و ظرفیت های آن برای قرار گرفتن در مسیر توسعه پایدار است. اما همانند بسیاری از مناطق دیگر در سال های اخیر پوشش گیاهی مراتع ییلاقی و قشلاگی استان اردبیل به دلیل تخریب و استفاده بی رویه از سوی بهره برداران و سودجویان از بین رفته و ضعیف شده است.

چرای بی رویه و فشار دام بر چرا، ظرفیت اکولوژیکی مراتع را به شدت کاهش داده و منجر به افزایش فرسایش خاک و از بین رفتن پوشش گیاهی شده است. اداره کل منابع طبیعی استان به منظور جلوگیری از پیامدهای مخرب عوامل انسانی و طبیعی، البته راهکارهای مختلفی را در دستور کار قرار داده است که از مهمترین آنها می توان به ایجاد شیب های حوضه کاری و سفره های زیرزمینی اشاره کرد.

اما حفظ و احیای مراتع مستلزم جلب آگاهی عمومی و استفاده از ظرفیت افکار عمومی و اجرای طرح هایی مانند همیار نیار است. در واقع برای حفظ منابع طبیعی در کنار اقدامات ساختاری، اقدامات غیرساختاری خاصی نیز در دستور کار قرار دارد. در همین راستا در گفتگو با محمود قلی زاده مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اردبیل به بررسی اقدامات اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان در حوزه حفاظت از منابع طبیعی پرداختیم. استان

ایرنا: برای احیای پوشش گیاهی مراتع و منابع طبیعی چه اقداماتی انجام شده است؟

قلی زاده: یکی از روش ها و راهکارهای اصلی برای احیای پوشش گیاهی و جلوگیری از فرسایش خاک و سیل، اجرای طرح های آبخیزداری است که در سال های اخیر مورد توجه همه قرار گرفته است. سال گذشته از زمان سفر رئیس جمهور تاکنون 350 میلیارد ریال اعتبار برای اجرای این طرح ها مصوب شده که 200 میلیارد ریال آن تخصیص یافته است.

ایرنا: آیا این اعتبارات کافی است؟

قلی زاده: اعتبارات کافی نیست در عین حال به دنبال اعتبار هستیم و برای سفر بعدی رئیس جمهور به استان اردبیل 2 هزار میلیارد ریال برای اجرای طرح های حوضه داری حوزه های آبخیز اختصاص داده شده است و امیدواریم بتوانیم قادر به اجرای پروژه های مورد نیاز از این منابع می باشد.

ایرنا: علت اصلی تخریب مراتع را چه می دانید و چه اقداماتی در این زمینه انجام می دهید؟

قلی زاده: عامل اصلی تخریب پوشش گیاهی عامل انسانی و خشکسالی است. خشکسالی بر کاهش پوشش گیاهی و از بین رفتن آن تأثیر داشت، اما رعایت نکردن اپراتورها و رعایت نکردن ظرفیت واحد در مرتع نیز تأثیر بیشتری بر این موضوع داشت و زیاده روی گاوها باعث شد تا پوشش گیاهی کاهش یابد. نابود. در هر صورت زمانی که پوشش گیاهی یک منطقه ضعیف می شود، در هنگام بارندگی ها روان آب ایجاد می شود و فرسایش خاک افزایش می یابد. هر چه خاک کم عمق تر باشد، پوشش گیاهی فقیرتر است.

در این زمینه یکی از راه حل های اصلی، غنی سازی پوشش گیاهی سرچشمه ها برای ذخیره نزولات جوی و کاهش جریان آب است. به همان اندازه که جریان آب کنترل می شود، فرسایش خاک و رسوبات پشت سدها و پشت سازه ها نیز کنترل می شود. با این وجود، به نظر من برای جلوگیری از تخریب مراتع و احیای پوشش گیاهی، باید به دنبال مشارکت همه بود.

ایرنا: بحران فرسایش خاک و تخریب پوشش گیاهی در کدام منطقه از استان حاد است؟

قلی زاده: در شمال استان پوشش گیاهی منطقه قوری اصلاندوز بسیار ضعیف شده است زیرا پوشش گیاهی از بین رفته و شدت جریان آب باعث فرسایش خاک شده است. اگر مردم به طبیعت اهمیت می دهند باید از پوشش گیاهی بهینه استفاده کنند.

ایرنا: در گذشته تعداد احشام در مراتع استان بیشتر از امروز بود، اما تخریب آنچنان نبود، دلیل اصلی کجاست؟

قلی زاده: عوامل متعددی از جمله شرایط آب و هوایی، خشکسالی و عوامل انسانی در تخریب پوشش گیاهی دخیل هستند. واقعیت این است که در گذشته بارندگی زیاد بوده و کاربران زمان ارسال را نیز رعایت کرده اند. هوای سرد اجازه نمی داد دام ها زود وارد مراتع تابستانی شوند اما اکنون بارندگی کم است و کشاورزان با جابجایی زودهنگام پوشش گیاهی را از بین می برند.

ایرنا: میزان بارندگی در استان چقدر کاهش یافته است؟

قلی زاده: آمار دقیق را سازمان هواشناسی اعلام می کند اما فکر می کنم میزان بارش ها 50 درصد کاهش یافته است. البته پوشش گیاهی فقط به دلیل کمبود بارندگی از بین نرفت. ببینید الان در منطقه مغان بهترین اراضی و مراتع تبدیل به آب و کشاورزی شده که باعث از بین رفتن طبیعت و پوشش گیاهی نیز شده است. ای کاش مکانیزمی وجود داشت که آن آب را به مراتع منتقل کند.

ایرنا: در گذشته طرح هایی در نظر گرفته شد که مزارع را با تراکتور به صورت مورب شخم می زدند و تعدادی گونه کاشته می شد. آیا این طرح ها هنوز اجرا می شود؟

قلی زاده: احیا و غنی سازی مراتع به دو صورت کشت و کنترل زایش در مناطق مختلف با هدف افزایش ذخیره بارندگی و افزایش علوفه مرتع انجام می شود. عملیات کوپه در منطقه بران مغان و عملیات ضد فارو در کندرغ خلخال نیز اجرا شده است.

ایرنا: معمولاً در پشت سازه هایی که می سازید، خاک غنی جمع می شود. پروژه شما برای این طبقات و استفاده بهینه از سازه ها چیست؟

قلی زاده: در نظر داریم با مشارکت سازمان آب، معدن و تجارت منطقه اردبیل لایروبی سدهای آبخیزداری را انجام دهیم تا ابتدا عملیات رسوب برداری انجام شود و متقاضیان نیز از آن بهره مند شوند.

ایرنا: ضعیف شدن پوشش گیاهی در استان خطر ریزگرده ها را افزایش داده و اخیراً مسئولان استانی نسبت به خطر آن هشدار داده اند، مرکز این ریزگرده ها کجاست؟

قلی زاده: اخیرا جلسات متعددی در زمینه کشت خرد برگزار شده و طرحی تهیه شده که بر اساس آن قرار است عملیات کشاورزی با روش های نوین در سطح 300 هکتار در آق بلاغ مصطفی خان ابی بیگلو انجام شود. یکی دیگر از پروژه های ما در این منطقه از فک پلمپ استفاده از حلقه چاه با هماهنگی آب منطقه ای اردبیل است. همچنین در نظر داریم با همکاری کشاورزان پوشش گیاهی منطقه آب بیگلو را تقویت کنیم.

ایرنا: در گذشته شاهد بودیم که برای توسعه گردشگری، اراضی بکر به مکان های گردشگری تبدیل شد، چگونه می توان از این امر جلوگیری کرد؟

قلی زاده: ما با گردشگری به قیمت تخریب طبیعت مخالفیم، حتی اگر برخی از این طرح ها به بهانه رونق تولید و اشتغال اجرا شده باشد. ما مخالف راه اندازی طرح های گردشگری در طبیعت و جنگل نیستیم، اما جنگل باید حفظ شود نه اینکه برای سرمایه گذاران فرش قرمز انداخته شود تا طبیعت را تخریب کنند.

ایرنا: استان اردبیل دارای ذخایر ارزشمند جنگلی است، اما می بینیم که گاهی این منابع ارزشمند در معرض تخریب و استفاده سودجویان قرار می گیرد، چه برنامه ای در این زمینه دارید؟

قلی زاده: در واقع جنگل های استان اردبیل قابل بهره برداری نیست، جنگل های این استان حفاظت شده است. برای جلوگیری از تخریب طبیعت و جنگل با استانداری و دادستانی اردبیل مکاتبه کردیم. در عین حال ما به مشارکت همه نیاز داریم و به نظر من رسانه ها بیش از هر چیز می توانند به بحث فرهنگ سازی کمک کنند.

ایرنا: عمده ترین آسیب ها و خطرات برای جنگل ها چیست؟

قلی زاده: جنگل های استان اردبیل ظرفیت برداشت چوب را ندارند اما ایجاد کوره های زغال چوب در جنگل ها افزایش یافته و این امر جنگل را به شدت تهدید می کند. با مشارکت یگان حفاظت جنگل ها از آن جلوگیری کردیم. واقعیت این است که عده ای برای امرار معاش خود جنگل را تخریب می کنند. یک قسمت دیگر این است که برای کسب سود این کار را انجام دهیم، کارگاه تولید کوره زغال چوب را به آنها دادیم تا در جنگل ها کوره نسازند.

حادثه دلخراش دیگر عده ای از گردشگران و افراد سودجو است که معمولا هیزم و الوار را در پشت خودروهای خود بار می کنند و دوباره به برخی از واحدهای تولیدی استان می فروشند. اقدامات لازم در این زمینه و برخورد قانونی با افراد سودجو صورت گرفته است. در استان اردبیل تا حدودی توانسته ایم از قطع درختان جنگلی جلوگیری کنیم اما پیگیری جنگل در استان گیلان به دلیل صعب العبور بودن جنگل با سودجویان سخت است.

ایرنا: آیا علاوه بر حضور فیزیکی ماموران منابع طبیعی، از فناوری های مدرن برای حفاظت از جنگل ها استفاده می شود؟

قلی زاده: علاوه بر حضور ماموران یگان حفاظت منابع طبیعی، دو دوربین با دید تا شعاع 19 کیلومتر خریداری شده است و در نظر داریم دو دوربین در جعفرآباد، مغان و خروسلو برای حفاظت از مراتع نصب کنیم.

ایرنا: درباره واحدهای تولیدی که مواد اولیه آنها از چوب و جنگل تامین می شود، چرا این واحدها در این منطقه چوب و کشاورزی تولید نمی کنند؟

قلی زاده: کشت چوب در سال های اخیر مورد توجه قرار گرفته است. در شمال استان 1000 هکتار زمین در اختیار سرمایه گذاران قرار گرفته اما با مشکل کم آبی مواجه شده اند که باید رفع شود. در صورت رفع مشکل آب، امکان توسعه کشت چوب تا 10 هزار هکتار وجود دارد. . ما آمادگی داریم زمین را در اختیار متقاضیان کشت چوب قرار دهیم، اما ابتدا باید هزینه استفاده را بپردازید و آب شرب تهیه کنید. بهترین راه برای تامین چوب کارخانه ها این است که به جای اینکه چوب مورد نیاز کارخانه خود را از سودجویان و جنگل خواران تهیه کنند، یک مزرعه چوب بری داشته باشند. راهبردی.

ایرنا: آیا از ظرفیت سایر دستگاه ها برای حفاظت از جنگل استفاده می کنید؟

قلی زاده: در حال اجرای طرح حمایت از طبیعت با آموزش و پرورش هستیم و در حال حاضر بیش از پنج هزار کارت حمایت از طبیعت برای دانش آموزان صادر شده و هدف از اجرای این طرح به عنوان طرح حمایت از طبیعت پلیس حفاظت از جنگل ها و مراتع استان است. در بحث حفاظت از جنگل ها و مراتع نیز دخالت دارند.

به گزارش ایرنا، استان اردبیل دارای 902 هزار و 400 هکتار مراتع ییلاقی، قشلاقی و میانبند و 65 هزار هکتار جنگل است که گونه های غالب جنگل های استان اردبیل فندقی، ارس، بلوط، گنجشک و زبان گنجشک است.

مصاحبه: یعقوب شاددل


منبع: https://www.irna.ir/news/84954290/%D8%AC%D9%84%D9%88%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%A8-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%B9-%D9%88-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9-%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D8%B9%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%84%D8%B2%D9%85-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D9%87%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA

توسط احمد گل کار

احمد گل کار